شمس تبریزی کیست، که اینچنین مولانا را آشفته و "بیدل‌ودستار" می‌نماید؟ و مولوی را برآن می‌دارد که دیوان شعری بسیار با ارزش و فاخر به نام شمس بسُراید و به وی تقدیم کند( دیوان شمس تبریزی). در واقع ما شمس تبریزی را بیشتر از طریق مولانا و از پنجره سروده‌ها و غزل‌های شوریده وی است که می‌شناسیم. در باره شمس تبریزی اطلاعات و آگاهی فراوانی در دست نیست اما آنچه که روشن است اثری است که شمس بر مولوی می‌گذارد و زندگی مولوی را مملو از عشق، عرفان و وارستگی می‌نماید و او همچون صوفی صاف شده‌ایی تولدی دیگر می‌یابد.

شمس تبریزی آنچنان زیربنای اندیشه‌ی مولوی را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد، که او را تا پایان زندگی مست و سرگشته و دیوانه می‌کند. مناره شمس تبريزي برج زيبايي است كه در گذشته در وسط باغ مشجري در گوشه شمال‌غربي شهر خوي قرار گرفته بود. امروزه اين مناره در ميان ساخت و سازهاي جديد شهري در محله شمس تبريزي شهر خوي قرارا گرفته است.اين بنا مربوط به قرن دهم هجري مي‌باشد كه برج استوانه‌اي شكل مي‌باشد كه حدود 12 متر ارتفاع دارد. اين بنا بصورت مجوف بوده و پلكان مارپيچي از ورودي مناره كه در قسمت تحتاني پايين آن قرار دارد به انتهاي مناره منتهي مي‌شود. پي و حدود 5 سانتي‌متر از نماي قسمت تحتاني با سنگ ساخته شده و از اين قسمت به بعد تمام مناره از آجر مي‌باشد. نماي آجر مناره بصورت منظم با كله و شاخ بز كوهي بصورت بي‌نظيري تزئين گشته است.